Bảo vật Quốc gia: Pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ

(Cinet) – Là một trong những hiện vật được công nhận là Bảo vật Quốc gia trong lần công nhận thứ 4, Pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ hiện đang được lưu giữ tại Di tích đền Trần Vũ, Long Biên, Hà Nội.

Tượng Huyền Thiên Trấn Vũ có niên đại năm 1802, được đúc bằng đồng. Nói đến tượng thần Trấn Vũ nhiều người sẽ liên tưởng tới pho tượng Trấn Vũ ở đền Quán Thánh, Ba Đình, Hà Nội nhưng pho tượng được công nhận là Bảo vật Quốc gia là Pho tượng được đặt tại đền Trấn Vũ, thôn Ngọc Trì, xã Thạch Bàn, Long Biên, Hà Nội.

Đền Trấn Vũ được xây dựng trên thế đất linh quy hội tụ, đền quay mặt về phía Bắc trên gò đất có hình rùa nổi lên. Phía sau đên là đê sông Hồng, dân gian cho rằng đê tương trưng cho con rắn lớn ( cự xà) quấn quanh. Phía trong đền, tượng Huyền Thiên Trấn Vũ được đặt tại giữa hậu cung. Tượng cao gần 4 mét, trên tay cầm kiếm chống lên mai rùa, thân kiếm có rắn cuốn quanh. Theo truyền thuyết dân gian thì thần Trấn Vũ là vị thần đã giúp An Dương Vương xây dựng nên thành Cổ Loa.

Thực tế, Huyền Thiên Trấn Vũ là vị thần có nguồn gốc từ tín ngưỡng đạo giáo của Trung Quốc. Thần được hợp bởi khí thiêng của đất trời do vậy có khả năng trừ ta ma. Sau khi du nhập vào Việt Nam, kết hợp với văn hóa và tín ngưỡng bản đia, thần Huyền Thiên Trấn Vũ ngoài khả năng trừ yêu ma, người dân còn tin rằng thần có thể trị thủy, bảo hộ cuộc sống bình an cho muôn dân.

Trên bia Trấn Vũ điện bia ký hiện vẫn được lưu giữ trong đền có ghi rõ: Khi mới được tạc nên, tượng được tạc từ gỗ. Thời điểm đó, vua Lê Thánh Tông (1442-1497) đưa quân đi dẹp giặc Chiêm Thành đã dừng chân nghỉ tại xã Thạch Bàn (tên cũ là Cự Linh). Vua được thần báo mộng và phù trợ nên khi thắng lợi trở về đã ban sắc cho dân địa phương lập đền thờ đức thánh Trấn Vũ. Ngoài ra, vua còn ban tặng bài vị có 5 chữ Hiển linh Trấn Vũ quán và ban một số ruộng đất để phục vụ hương hỏa. Bài vị cổ xưa đó hiện nay vẫn còn trong hậu cung, được thờ cùng với pho tượng thần.

Tượng thần Trấn Vũ được đúc bằng đồng cao gần 4 mét.

Tượng thần tay cầm kiếm chống lên mai rùa, thân kiếm có hình rắn cuốn quanh..

Đến năm 1747, trải qua thời gian hơn 200 năm, tượng gỗ bị hư hại nặng nề. Người dân và quan viên trong vùng đã góp tiền để đúc lại pho tượng bằng đồng. Sau khi hoàn thành, thấy tượng thần chưa được như ý, dáng vẻ chưa đủ toát lên sự thần thánh, sức mạnh của thần Huyền Thiên Trấn Vũ, do vậy tượng lại được đúc lại một lần nữa vào năm 1788 dưới thời Tây Sơn. Phải mất đến 14 năm, nghĩa là năm 1802, pho tượng mới hoàn thành và được giữ nguyên hình dạng đến ngày nay.

Hiện nay, người dân tại thôn Ngọc Trì vẫn duy trì tổ chức lễ hội truyền thống để tượng niệm thần Huyền Thiên Trấn Vũ vào tháng 3 âm lịch. Lễ hội bắt đầu từ mùng 1 và kết thúc vào mùng 3, cũng như các lễ hội truyền thống khác luôn có phần lễ và phần hội. Lễ hội truyền tưởng nhớ thần Huyền Thiên Trấn Vũ ngoài phần nghi lễ truyền thống được thực hiện theo tín ngưỡng dân gian còn rất nhiều hoạt động vui chơi, náo nhiệt khác. Lễ hội không chỉ là hoạt động mang tính tâm linh và còn là thời điếm để người dân địa phương tụ hội, cùng nhau lưu giữ truyền thống văn hóa của dân tộc.

Nguồn: NLH -cinet.gov.vn

Bình luận

Email của bạn sẽ không công khai cho người khác thấy.

Nhập kết quả của phép tính: